A2inburgeringsniveau
De Canon van Nederland
Feiten gecontroleerd op 15 oktober 2026 bij canonvannederland.nl, Rijksoverheid, het rapport Open vensters voor onze tijd (2020), het Anne Frank Huis en het CBS. De eerste Canon is van 2006 (commissie-Van Oostrom), de nieuwe van 22 juni 2020 (commissie-Kennedy). VOC van 1602 tot 1799; slavernij in Suriname en op de Antillen tot 1863; Anne Frank opgepakt op 4 augustus 1944, gestorven in 1945 in Bergen-Belsen; gastarbeiders onder meer uit Italië, Spanje, Portugal, Griekenland, Joegoslavië, Turkije en Marokko; de Holocaust in het examen KNM sinds 1 juli 2025.
Tik of klik op een onderstreept woord. Dan zie je de betekenis in het Engels.
Wie is wie
- Frits van Oostrom: hij is de leider van een groep. Die groep maakt in 2006 de eerste Canon.
- James Kennedy: hij schrijft boeken over geschiedenis. Hij is de leider van een nieuwe groep. Die groep maakt in 2020 de nieuwe Canon.
- Willem van Oranje: hij vecht vanaf 1568 tegen de koning van Spanje. Hij sterft in 1584.
- De VOC: een groot bedrijf, van 1602 tot 1799. Het koopt en verkoopt producten uit Azië. Het gebruikt daarbij ook .
- Multatuli: de schrijver van het boek Max Havelaar.
- Anne Frank: een meisje. Ze wordt geboren in 1929. Ze sterft in 1945.
Tekst
Wat moet iedereen weten over de geschiedenis van Nederland? Het antwoord staat in de van Nederland. Het is een lijst met vijftig onderwerpen. Elk onderwerp heet een . Door een venster kijk je naar een stukje geschiedenis.
De eerste Canon komt uit 2006. Een groep maakt dan de lijst. De leider van die groep is Frits van Oostrom.
In 2020 maakt een nieuwe groep een nieuwe . Deze keer is James Kennedy de leider. Tien vensters gaan eruit. Tien nieuwe vensters komen erin.
De vensters staan op : van oud naar nieuw. Een van de eerste vensters gaat over de . Dat zijn graven van grote stenen. Ze zijn meer dan 5.000 jaar oud.
Andere vensters gaan over Willem van Oranje en de VOC. Er is ook een venster over de schilder Rembrandt.
De Canon laat ook zien. Er is een venster over de . Tot 1863 is er slavernij in Suriname en op de Antillen. Dat zijn dan van Nederland.
Er is ook een venster over Anne Frank. Anne is een Joods meisje. Van 1940 tot 1945 is er oorlog in Nederland. Het is de tijd van de .
De uit Duitsland zijn dan de baas. Ze sturen Joden naar . Daarom Anne zich met haar familie in Amsterdam. Ze schrijft daar in haar .
In 1944 vinden de nazi’s de familie. Anne sterft in 1945 in een kamp. De nazi’s miljoenen Joden. Dat heet de .
Eén venster gaat over het boek Max Havelaar. Het boek verschijnt in 1860. De schrijver is Multatuli.
Het boek gaat over Java. Java is een eiland in Indonesië. Ook Java is dan een kolonie van Nederland. Het boek laat zien: de mensen daar hebben het heel slecht. In het boek staat ook het verhaal van Saïdjah en Adinda.
Een nieuw venster uit 2020 gaat over de . In de komen veel mannen naar Nederland. Ze komen bijvoorbeeld uit Italië, Spanje, Portugal en Griekenland. Andere mannen komen uit Joegoslavië, Turkije en Marokko.
Ze werken vaak in fabrieken. Later komen hun vrouwen en kinderen vaak ook naar Nederland.
Het laatste venster heet ‘Het ’. Oranje is de kleur van Nederland bij sport. Bij dat venster zie je een foto van het Nederlandse vrouwenvoetbalteam.
Alle vensters staan gratis op de website canonvannederland.nl. Bij de vensters staan korte teksten, foto’s en filmpjes. Veel scholen gebruiken de Canon in de geschiedenisles.
Ook het examen KNM heeft vragen over geschiedenis. Er zijn bijvoorbeeld vragen over de Holocaust.
Oefenvragen
Hoeveel vensters heeft de Canon van Nederland?
Antwoord
50
Wat is een venster in de Canon?
Antwoord
Een deel van de lijst
Wie schrijft het boek Max Havelaar?
Antwoord
Multatuli
Antonio komt in 1962 uit Spanje naar Nederland. Hij werkt in een fabriek. Bij welk venster past zijn verhaal?
Antwoord
De gastarbeiders
Mila wil alle vensters lezen. Waar vindt ze die gratis?
Antwoord
Op de website van de Canon
Woordenlijst
| Nederlands | Engels |
|---|---|
| de canon | canon (a list of key topics) |
| de geschiedenis | history |
| de lijst | list |
| het onderwerp | topic |
| het venster | window |
| het stukje | small piece |
| de groep | group |
| de deskundige, de deskundigen | expert, experts |
| de leider | leader |
| de versie | version |
| de volgorde | order |
| het hunebed, de hunebedden | dolmen, dolmens (old tombs made of big stones) |
| het graf, de graven | grave, graves |
| de steen, de stenen | stone, stones |
| de schilder | painter |
| het bedrijf | company |
| het geweld | violence |
| de donkere kant, de donkere kanten | dark side, dark sides (the bad things) |
| de slavernij | slavery |
| de kolonie, de koloniën | colony, colonies |
| Joods | Jewish |
| de Jood, de Joden | Jew, Jews |
| de oorlog | war |
| de Tweede Wereldoorlog | World War II |
| de nazi, de nazi’s | Nazi, the Nazis |
| het kamp, de kampen | camp, camps |
| zich verstoppen | to hide |
| het dagboek | diary |
| sterven | to die |
| vermoorden | to murder |
| de Holocaust | the Holocaust |
| verschijnen | to be published, to appear |
| de schrijver | writer |
| het eiland | island |
| het slecht hebben | to have a hard life, to be badly off |
| de gastarbeider | guest worker |
| de jaren zestig en zeventig | the 1960s and 1970s |
| de fabriek | factory |
| het Oranjegevoel | the Orange feeling: pride in the Dutch teams |
| het gevoel | feeling |
| de foto | photo |
| het vrouwenvoetbalteam | women’s soccer team |
| gratis | free (no cost) |
| het filmpje | short video |
| de geschiedenisles | history lesson |
| het examen | exam |