KNM oefenen: Kennis van de Nederlandse Maatschappij in makkelijk Nederlands

Veel mensen in Nederland werken in loondienst. Ze hebben een contract met een werkgever en krijgen elke maand loon. De werkgever betaalt een deel van dat loon aan de Belastingdienst. Dat is de loonbelasting.

Ben je ziek en kun je niet werken? Meld je dan zo snel mogelijk ziek bij je werkgever. Dat doe je meestal voordat je werkdag begint. Ook als je ziek bent, krijg je loon: minstens 70 procent.

Heb je geen werk meer? Dan krijg je misschien een uitkering. Dat is geld van de overheid. Een WW-uitkering vraag je aan bij het UWV. Heb je geen werk en geen geld? Dan kun je bij de gemeente een bijstandsuitkering aanvragen.

In Nederland maak je voor veel dingen een afspraak: bij de huisarts, bij de gemeente en vaak ook met vrienden. Mensen vinden het belangrijk dat je op tijd komt. Kom je te laat? Laat het dan even weten, met een bericht of een telefoontje.

Nederlanders zeggen vaak direct wat ze denken. Dat is meestal niet onbeleefd bedoeld.

In Nederland hebben mannen en vrouwen dezelfde rechten. Een vrouw kiest zelf of ze gaat werken, met wie ze trouwt en of ze kinderen wil. Twee mannen of twee vrouwen mogen ook met elkaar trouwen. Discriminatie is verboden. Je mag niemand slechter behandelen om zijn geloof of huidskleur. Ook niet omdat iemand homo of lesbisch is.

Kom je in Nederland wonen, of ga je verhuizen? Dan schrijf je je in bij je nieuwe gemeente. Dat moet binnen vijf dagen nadat je er woont.

Veel mensen huren een huis. Ze huren het van een woningcorporatie of van een andere verhuurder. Voor een goedkope huurwoning sta je vaak jaren op een wachtlijst. Is je huur hoog en je inkomen laag? Dan krijg je misschien huurtoeslag.

Woon je in een flat of een rijtjeshuis? Dan wonen je buren dichtbij. Houd rekening met je buren: maak 's avonds en 's nachts geen lawaai. In veel gemeenten moet je je afval scheiden: papier, glas, plastic en groente- en fruitafval apart.

Iedereen die in Nederland woont of werkt, moet een zorgverzekering hebben. Dat is de basisverzekering. Je betaalt er elke maand geld voor: de premie.

Ben je ziek? Bel dan eerst je huisarts. Moet je naar het ziekenhuis? Dan krijg je een verwijzing van de huisarts. 's Avonds, 's nachts en in het weekend is de huisarts dicht. Kan het niet wachten? Bel dan de huisartsenpost. Is het levensgevaarlijk? Bel dan meteen 112.

Je medicijnen haal je bij de apotheek. De tandarts zit voor volwassenen niet in de basisverzekering. Die kosten betaal je zelf, of je neemt een extra verzekering.

Nederland heeft twaalf provincies. De hoofdstad is Amsterdam, maar de regering zit in Den Haag. Een groot deel van het land ligt lager dan de zee. Daarom zijn dijken heel belangrijk.

Van 1940 tot 1945 was Nederland bezet door Duitsland. Dat was in de Tweede Wereldoorlog. De nazi's hebben in die jaren meer dan 100.000 Joden uit Nederland vermoord. Anne Frank was een van hen. De moord op de Joden in Europa heet de Holocaust.

Op 4 mei herdenken Nederlanders de doden van de Tweede Wereldoorlog en van latere oorlogen. Om acht uur 's avonds is iedereen twee minuten stil. Op 5 mei viert Nederland de bevrijding. Die dag heet Bevrijdingsdag.

Woon je in Nederland? Dan schrijf je je in bij de gemeente. Je krijgt dan een burgerservicenummer, het BSN. Dat nummer heb je nodig voor je werk, de bank en de dokter.

De Belastingdienst gaat over de belasting. Toeslagen, zoals huurtoeslag en zorgtoeslag, vraag je aan bij Dienst Toeslagen. Het UWV helpt als je geen werk hebt. De IND beslist over je verblijfsvergunning. DUO regelt de examens van de inburgering.

Is er iets van je gestolen, of ben je aangevallen? Dan doe je aangifte bij de politie. Dat kan op het politiebureau, en soms ook online.

Nederland is een democratie en een koninkrijk. De koning is het staatshoofd, maar hij heeft bijna geen macht. De ministers besturen het land.

Het parlement heeft twee delen: de Tweede Kamer en de Eerste Kamer. De Tweede Kamer heeft 150 leden, de Eerste Kamer 75. Nederlanders kiezen de Tweede Kamer normaal gesproken elke vier jaar. Elke gemeente heeft ook een gemeenteraad. Woon je al minstens vijf jaar legaal in Nederland? Dan mag je ook zonder Nederlands paspoort stemmen voor de gemeenteraad.

In de Grondwet staan belangrijke rechten. Je mag bijvoorbeeld zelf je geloof kiezen. En je mag zeggen wat je denkt, zolang je je aan de wet houdt.

In Nederland moeten kinderen naar school als ze vijf jaar zijn. Dat is de leerplicht. De meeste kinderen gaan al met vier jaar naar de basisschool. De basisschool heeft acht groepen.

Na de basisschool gaan kinderen naar de middelbare school: het vmbo, de havo of het vwo. Jongeren moeten naar school tot ze 18 zijn. Hebben ze eerder een diploma van de havo, het vwo of het mbo (niveau 2 of hoger)? Dan mogen ze stoppen.

Ouders en de school praten regelmatig met elkaar, bijvoorbeeld in een tienminutengesprek. In Nederland mogen ouders hun kinderen niet slaan. Ook een tik is verboden.