De fiets van 40 euro

Wie is wie

• Mira: is net naar Zwolle verhuisd. Ze begint een nieuwe baan in de keuken van het ziekenhuis.
• Femke: werkt al twaalf jaar in de keuken van het ziekenhuis. Ze laat Mira alles zien.
• De man bij het station: verkoopt Mira een blauwe fiets.

Tekst

‘40 euro,’ zegt de man bij het station. ‘Alleen vandaag.’

Mira kijkt naar de blauwe fiets. Na de verhuizing naar Zwolle heeft ze nog 60 euro. Maandag begint ze in de keuken van het ziekenhuis, om zes uur ’s ochtends. De eerste bus uit haar wijk is pas om twintig over zes bij het ziekenhuis. Ze heeft dus voor maandag een fiets nodig.

De fiets is niet nieuw, maar de banden zijn hard en de remmen werken. Op de bel zit een sticker van een lieveheersbeestje, rood met zwarte stippen. Mira lacht, want het is een vrolijke bel.

Even denkt ze: waarom zo goedkoop? Maar ze heeft geen tijd om verder te zoeken. Meer dan 40 euro kan ze ook niet betalen. Ze vraagt niets en geeft de man twee briefjes van twintig.

Maandag om tien voor zes zet Mira de fiets in het fietsenrek. Als ze de keuken binnenkomt, wacht Femke al op haar. Femke is een collega die hier al twaalf jaar werkt. ‘Jij bent de nieuwe?’ vraagt ze. ‘Mooi. Kom, ik laat je alles zien.’

Femke praat snel en lacht veel. Ze laat Mira de grote pannen zien, en de karren met ontbijt voor de afdelingen. Om zeven uur zijn alle karren klaar. ‘Goed gedaan,’ zegt Femke. ‘Als je iets nodig hebt, vraag het maar.’

Dinsdag is Mira er weer om tien voor zes. ‘Altijd op tijd, hè?’ zegt Femke. ‘Goed zo. De vorige nieuwe kwam elke dag te laat, en na een week was hij weg.’ Mira lacht en denkt aan de blauwe fiets die in het fietsenrek staat.

Woensdag om tien uur hebben ze pauze. Ze zitten met zes collega’s aan een lange tafel en drinken koffie. ‘Femke, heb je al een nieuwe fiets?’ vraagt een collega.

‘Nee,’ zegt Femke. ‘Iemand heeft mijn fiets vorige maand bij het station gestolen, Mira. Toen ik na tien minuten uit een winkel kwam, was hij weg.’

Femke kijkt in haar koffie. ‘Een blauwe. Er zat een lieveheersbeestje op de bel. Van mijn dochter. Voor het geluk.’

‘Die zie je nooit meer terug,’ zegt de collega. ‘Zulke fietsen worden meteen weer verkocht, voor 30 of 40 euro.’

Mira zegt niets. Haar handen zijn opeens koud, en ze houdt haar beker vast. Dan kijkt Femke naar haar. ‘En jij fietst, hè? Zet je fiets altijd op slot, hoor. Ook hier bij het ziekenhuis.’

‘Ja,’ zegt Mira zacht.

Die avond staat de blauwe fiets in de gang van haar huis. Zaterdag vond Mira het lieveheersbeestje nog vrolijk, maar nu kijkt ze er lang naar.

Als ze niets zegt, is ze morgen om zes uur gewoon in de keuken. Als ze het wel zegt, is ze haar fiets kwijt, en haar 40 euro. En misschien ook Femke, de enige in Zwolle die ze een beetje kent. Ze heeft nog twintig euro. Haar eerste salaris komt pas aan het eind van de maand.

‘En nu?’ vraagt ze aan het lieveheersbeestje. Het lieveheersbeestje zegt niets. Die nacht slaapt Mira slecht.

Donderdag in de pauze staat Mira op. ‘Femke, kom je even mee naar buiten?’ Bij het fietsenrek wijst Mira naar de blauwe fiets. Als Femke de bel ziet, wordt ze wit.

‘Ik heb hem zaterdag gekocht,’ zegt Mira. ‘Bij het station, voor 40 euro. Ik dacht nog even: waarom zo goedkoop? Maar ik heb niets gevraagd.’

Femke zegt lang niets en legt één vinger op het lieveheersbeestje. ‘Een gestolen fiets kopen is ook tegen de wet, Mira,’ zegt ze dan. ‘Maar ik begrijp wel waarom je het deed.’

‘Hoe kom je morgen naar je werk?’ vraagt Femke. Mira kijkt naar de grond.

‘Ik heb nog een oude fiets in de schuur,’ zegt Femke. ‘Groen, zwaar en lelijk, dus ik neem liever de bus. Maar hij rijdt. Morgen kom ik op die fiets, en dan ruilen we. Je mag hem houden tot je salaris er is.’

Vrijdag om tien voor zes staat Femke al bij het fietsenrek, naast een oude groene fiets. Hij is echt lelijk. ‘Ik heb het gisteren aan mijn dochter gevraagd,’ zegt Femke. ‘Ze vindt het goed.’ Mira begrijpt eerst niet wat Femke bedoelt. Dan haalt Femke het lieveheersbeestje voorzichtig van de blauwe bel en plakt het op de groene.