De wolf is terug

Wie is wie

• Gerrit Hofman: heeft 200 schapen in het zuidwesten van Drenthe. Hij is een verzonnen persoon.
• Noor Jansen: ecoloog bij een natuurorganisatie in het noorden van het land. Zij is ook verzonnen, maar haar mening en die van Hofman hoor je in Nederland allebei vaak.

Tekst

Het is zes uur ’s ochtends als schapenhouder Gerrit Hofman met een zaklamp zijn weiland in loopt. Hij ziet het meteen: drie schapen liggen dood in het gras. Het is dit jaar niet de eerste aanval op schapen in Drenthe. Hofman weet al wat een taxateur zal zeggen: wolf. Hij belt BIJ12. De schade moet hij binnen 24 uur melden, want na een dag is het DNA van de wolf moeilijk te vinden.

Om tien uur staat de taxateur in het weiland. Ze werkt voor BIJ12, de organisatie die voor de provincies de schade door wolven regelt. Ze bekijkt de dode dieren, maakt foto’s en neemt DNA af van de wonden. Hofman stelt de vragen die elke schapenhouder stelt. ‘Krijg ik dit vergoed? Wat kost een goed hek? En mag ik dat beest doodschieten?’

De taxateur kent die vragen. ‘Voor 2015 bestond mijn werk nog niet,’ zegt ze. ‘Dat jaar liep de eerste wolf vanuit Duitsland naar Nederland. In 2019 kreeg het eerste wolvenpaar op de Veluwe welpen.’ In oktober 2026 zijn er volgens BIJ12 veertien roedels in Nederland. Zeven roedels leven op de Veluwe, een groot natuurgebied in Gelderland. Vier roedels leven in het noorden, drie op andere plekken in het land.

‘Ja, als het DNA van een wolf is,’ antwoordt ze op de eerste vraag. ‘Dan betaalt de provincie via BIJ12 een vergoeding voor de dode schapen. Tussen november 2024 en oktober 2025 hebben de provincies meer dan 1,5 miljoen euro betaald voor schade door wolven.’ Ook op de tweede vraag heeft ze een antwoord. ‘Een goed hek is een wolfwerend raster: 1,20 meter hoog, vijf draden onder stroom. Zo’n raster kost duizenden euro’s. In Drenthe geeft de provincie sinds maart 2025 subsidie voor het materiaal, tot 30.000 euro.’

Zo’n raster heeft Hofman al: twee van zijn weilanden hebben er een, en hij heeft nog vijf andere weilanden. Die twee rasters hebben hem weken werk gekost: voor het materiaal heeft hij subsidie gekregen, voor het werk niet. Dit voorjaar, in de lammertijd, beschermde hij zijn schapen zelf. Hij zat ’s nachts soms uren in zijn auto bij het weiland, met een zaklamp. ‘Niemand heeft mij gevraagd of ik een wolf wilde,’ zegt hij. ‘De wolf is beschermd. Mijn schapen niet.’

Over weinig dieren zijn Nederlanders zo verdeeld. Twintig kilometer verder werkt Noor Jansen, ecoloog bij een natuurorganisatie. Op haar telefoon staat een filmpje van een wildcamera: vier welpen spelen ’s nachts op een bospad. ‘Dat de wolf weer in Nederland leeft, is goed nieuws voor de natuur,’ zegt ze.

Ook Jansen hoort die drie vragen vaak. Over het hek zegt ze hetzelfde als de taxateur, en ze noemt een onderzoek. In mei 2025 liet de Universiteit Leiden zien wat wolven eten. De onderzoekers bekeken de uitwerpselen van de wolven op de Veluwe. Die wolven aten voor 62 procent wild zwijn en voor vijf procent schaap. ‘Een goed hek werkt,’ zegt Jansen. ‘En de wolf houdt de aantallen zwijnen en herten laag.’

Terug in het weiland vraagt Hofman nog eens of hij de wolf mag doodschieten. ‘Nee,’ zegt de taxateur. De wolf is beschermd door Europese regels, maar die zijn sinds 2025 iets minder streng. Sinds 11 juli 2026 mag een provincie wel toestemming geven om een probleemwolf te vangen of te doden. ‘Zo’n wolf is agressief tegen mensen, of hij valt twee keer binnen twee weken dezelfde goed beschermde kudde aan,’ zegt ze. ‘Deze wolf niet. Dit was één aanval, en dit weiland had geen hek.’

Hofman zegt niets meer. Om twaalf uur rijdt de taxateur weg. Hofman loopt langs de schapen naar de schuur voor palen en draad. Jansen zet vanavond haar wildcamera weer op het bospad. Hij ziet drie dode schapen. Zij ziet vier welpen op een bospad.