Een taalmaatje in de bibliotheek

Wie is wie

• Hanneke: 67 jaar. Ze was vroeger juf op een basisschool en is nu vrijwilliger.
• Oksana: 41 jaar. Ze komt uit Charkiv in Oekraïne en woont met haar dochter in Zwolle.

Tekst

Elke dinsdagmiddag om twee uur zitten Hanneke en Oksana aan dezelfde tafel in de bibliotheek van Zwolle. Hanneke is 67 en was vroeger juf op een basisschool. Oksana is 41 en komt uit Charkiv, een grote stad in Oekraïne. Sinds een jaar is Hanneke het taalmaatje van Oksana.

Een taalmaatje is een vrijwilliger die meestal één keer per week met iemand Nederlands praat. ‘Het is geen les,’ zegt Hanneke. ‘Oksana volgt al een taalcursus, en bij mij oefent ze wat ze in de les leert. We praten over het nieuws, over haar werk en over gewone dingen. Soms lezen we samen een kort verhaal en praten we daarna over de mensen in dat verhaal.’

De eerste afspraak was voor allebei spannend. Oksana had thuis een paar zinnen geoefend, maar in de bibliotheek wist ze opeens niets meer. ‘Ik zei alleen mijn naam en mijn adres, net als bij de gemeente,’ vertelt Oksana.

Hanneke had een kaart van Europa meegenomen. Op de kaart zocht Oksana eerst Zwolle en daarna Charkiv, ver in het oosten. Toen begon ze te vertellen over haar stad, haar werk en haar familie. Na een uur keken ze allebei verbaasd naar de klok.

Oksana kwam in 2022 met haar dochter naar Nederland. Ze leerde snel Nederlands lezen en schrijven, maar praten vond ze moeilijk. ‘In de supermarkt en op mijn werk spreken mensen snel,’ zegt ze. ‘En ze horen meteen dat ik geen Nederlander ben, en dan gaan ze Engels met me spreken. Bij Hanneke durf ik wel fouten te maken. Ze verbetert me, maar ze lacht me nooit uit.’

Ook Hanneke heeft veel aan de dinsdagmiddagen. ‘Na mijn pensioen miste ik het contact met mensen,’ zegt ze. ‘Nu leer ik ook veel over Oekraïne. Oksana heeft een keer borsjt voor me gekookt, een rode soep uit Oekraïne met groente en vlees. En ik merk dat Oksana elke week beter praat. Dat geeft me een goed gevoel.’

Hanneke helpt Oksana ook met andere dingen. Oksana's dochter moest vorig jaar naar een nieuwe school in Zwolle. Hanneke ging mee naar het eerste gesprek met de directeur van die school. Oksana kreeg ook een keer een brief van de Belastingdienst. Hanneke las de brief en legde uit wat erin stond. ‘Zulke brieven zijn zelfs voor Nederlanders moeilijk,’ zegt Hanneke met een lach.

Wil je zelf ook een taalmaatje, of wil je vrijwilliger worden? Veel bibliotheken in Nederland hebben een Taalhuis. Daar kun je je aanmelden, als leerling of als vrijwilliger. Meestal is de hulp van het Taalhuis gratis.

Het Taalhuis zoekt een maatje dat bij je past. Soms helpt een andere organisatie daarbij. Daarna spreek je samen af waar en wanneer je elkaar ziet.

Oksana heeft nu een nieuw doel: het Staatsexamen NT2, Programma I. Dat is het staatsexamen Nederlands op niveau B1. ‘Over drie maanden doe ik examen,’ zegt ze. ‘Hanneke en ik maken nu elke week samen oefenexamens.’ Hanneke lacht en zegt: ‘Na het examen gaan we gewoon door, met koffie en verhalen.’