De watersnood van 1953

Wie is wie

• Zeeland: een provincie in het zuidwesten van Nederland, met veel eilanden en zeearmen.
• De Deltawerken: de dammen, dijken en stormvloedkeringen die na de ramp gebouwd werden.
• Ouwerkerk: een dorp in Zeeland, waar in 1953 het laatste gat in de dijk werd gesloten.

Tekst

Zaterdag 31 januari 1953 begon in Zeeland als een gewone winterdag. Het waaide hard uit het noordwesten. ’s Avonds kwam er op de radio een waarschuwing voor hoog water. Toch verwachtte bijna niemand een ramp, en de meeste mensen gingen gewoon naar bed.

In de nacht werd de storm steeds sterker. De wind duwde het water van de Noordzee naar de kust. Bovendien was het die nacht springtij: dan staat het water in de zee extra hoog. Het water kwam hoger dan ooit gemeten. In de vroege ochtend braken op veel plaatsen de dijken, en het zeewater stroomde de polders in.

Veel mensen werden wakker van het water in hun huis. Ze vluchtten naar de zolder of klommen op het dak. Daar wachtten ze in de kou en in het donker op hulp, soms dagenlang. De telefoonlijnen waren kapot en op veel plaatsen was er geen stroom. Daarom hoorde de rest van Nederland pas laat hoe groot de ramp was.

In de middag van 1 februari steeg het water opnieuw, en toen braken er nog meer dijken. Veel mensen die de nacht hadden overleefd, verdronken toch nog. Ook huizen die nog droog waren, kwamen onder water te staan.

De ramp trof vooral Zeeland, de eilanden van Zuid-Holland en het westen van Noord-Brabant. In totaal stierven in Nederland 1836 mensen. Er verdronken ook tienduizenden dieren, zoals koeien, paarden en varkens. Duizenden huizen waren kapot of niet meer te bewonen. Veel families verloren hun huis, hun dieren en alles wat ze hadden.

Na de ramp kwam er van overal hulp. Soldaten, vrijwilligers en mensen met een eigen boot redden bewoners van de daken. Ook uit andere landen kwam hulp, bijvoorbeeld helikopters uit de Verenigde Staten. In heel Nederland gaven mensen geld, kleren en dekens voor de slachtoffers. Daarna begon het werk aan de dijken, want honderden gaten moesten weer dicht. Het laatste gat werd in november 1953 gesloten, bij het dorp Ouwerkerk.

De regering wilde dat zo'n ramp nooit meer kon gebeuren. Daarom kwam er een groot plan: het Deltaplan. De dammen, dijken en keringen die daarna gebouwd werden, heten samen de Deltawerken. Ingenieurs bouwden dammen in de zeearmen en maakten de dijken hoger en sterker. Het werk duurde meer dan 40 jaar. Bekende delen zijn de Oosterscheldekering, klaar in 1986, en de Maeslantkering bij Rotterdam, klaar in 1997.

De Oosterscheldekering in Zeeland is een stormvloedkering. Hij is meestal open, zodat het zeewater in en uit kan stromen. Zo blijft de natuur achter de kering gezond. Alleen bij een zware storm gaan de schuiven dicht.

Elk jaar rond 1 februari denken mensen in het zuidwesten aan de slachtoffers van de ramp. In Ouwerkerk staat nu het Watersnoodmuseum. Het zit in vier grote, holle bakken van beton. Met die bakken werd in 1953 het laatste gat in de dijk gesloten.