De borg

Wie is wie

• Dmytro: komt uit Oekraïne en woonde twee jaar in een appartement in Nijmegen. Hij verhuist naar een andere woning in de stad.
• Meneer Kuipers: de verhuurder van het appartement. Op de laatste dag komt hij kijken of alles goed is.
• Lars: een student. Hij is de nieuwe huurder en verhuist op dezelfde dag naar het appartement.

Tekst

Meneer Kuipers stopte bij een vlek op de muur, zo groot als een hand. ‘Dat kost geld,’ zei hij, en hij schreef iets in zijn notitieboekje. ‘De borg houd ik.’

Dmytro stond in de lege woonkamer en zei niets. Twee jaar had hij hier in Nijmegen gewoond, en de laatste twee dagen had hij alleen schoongemaakt. Kuipers liep langzaam verder door de kamers. In de keuken vond hij een kras op het aanrecht. ‘Schoonmaak en schade,’ zei hij, en hij schreef weer. ‘Daar is de borg voor: 1.500 euro.’

Dmytro knikte, want twee jaar lang had hij op elke vraag in het Nederlands ‘Ja, prima’ geantwoord. Hij dacht: ‘Hij is de verhuurder en ik ben een buitenlander. Dit win ik niet.’ In de gang, tussen de dozen, wachtte de nieuwe huurder: Lars, een student met een grote plant onder zijn arm. Lars hoorde alles.

Terwijl Kuipers schreef, dacht Dmytro aan zijn eerste dag hier. Hij had deze trap tien keer op en neer gelopen, en de sleutel van de brievenbus had niet gepast. Zijn vader had gebeld: ‘Maak foto’s van alles. Van elke muur, van elke kraan.’ Dmytro had 140 foto’s gemaakt, en daarna een pizza op de grond gegeten, want er was nog geen tafel. De foto’s had hij nooit meer bekeken.

Toen Kuipers weg was, droeg Dmytro zijn laatste doos naar beneden. Op de trap kwam hij Lars tegen, met een doos boeken. ‘Houdt hij je hele borg?’ vroeg Lars. ‘Voor een vlek en een kras?’

‘Ja,’ zei Dmytro. ‘Hij is de verhuurder.’

‘Dat heeft mijn vorige verhuurder ook geprobeerd,’ zei Lars, ‘maar dat mag niet zomaar. Sinds 2023 moet een verhuurder de borg binnen veertien dagen na het einde van de huur terugbetalen. Als hij iets wil inhouden, moet hij binnen 30 dagen de rest betalen en op papier zetten waarom, met een rekening erbij. En dat mag alleen voor huur die je nog moet betalen, of als jij iets kapot hebt gemaakt. Dat moet hij bewijzen, niet jij.’

‘Hij luistert toch niet naar mij,’ zei Dmytro.

‘Naar een brief wel,’ zei Lars. ‘Het Juridisch Loket heeft daar een brief voor. Die heb ik toen gebruikt en die staat nog op mijn laptop. Kom vanavond terug.’

Die avond zaten ze aan de keukentafel van Lars, in het appartement dat ’s ochtends nog van Dmytro was geweest. Ze schreven de brief in het Nederlands. Daarin stonden de laatste dag van de huur, 1.500 euro en een termijn. ‘Binnen veertien dagen,’ zei Lars. ‘Anders ga je naar de rechter.’

Toen Dmytro zijn handtekening zette, trilden zijn handen. In zijn eerste jaar in Nederland had hij zoiets nooit gedurfd. De volgende ochtend stuurde hij de brief aangetekend: zo kon hij bewijzen dat de brief was aangekomen.

Zes dagen later belde Kuipers. ‘Die vlek op de muur was er niet toen u hier kwam,’ zei hij boos. ‘Ik ken mijn eigen huis.’ De oude Dmytro zou ‘Ja, prima’ zeggen. Maar deze Dmytro zei: ‘Ik bel u terug.’

Die nacht lag hij wakker en dacht aan de stem van zijn vader. Om twee uur opende hij op zijn telefoon de map ‘Nieuw huis’, voor het eerst in twee jaar. Hij zag 140 foto’s: de kraan, het aanrecht met de kras, de sleutel van de brievenbus, de pizza op de grond. Foto 37: de lege woonkamer, met op de muur een vlek zo groot als een hand. Datum: 1 september 2024. Hij stuurde de foto naar Kuipers, met één zin: ‘Dit is van mijn eerste dag.’ Vier dagen later stond er 1.500 euro op zijn rekening, met een bericht van één regel: ‘Hierbij de borg.’

Een week later vond Dmytro in zijn winterjas nog een sleutel van de brievenbus en bracht hem naar Lars. Lars stond nog tussen de dozen, maar de plant stond al op de vensterbank. ‘Maak foto’s van alles,’ zei Dmytro. ‘Vandaag.’

Lars maakte er 200.